Κείμενο πού πήραμε ἀπό τόν «Ὀρθόδοξο Τῦπο», ἔτος 1998

Tά δυό ντοκουμέντα

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου

Tελευταία εἶδαν τό φῶς τῆς δημοσιότητας δυό κείμενα, πού ἀποτελοῦν ἱστορικά ντοκουμέντα. Ἀναφέρονται καί τά δυό στή ἴδια χρονική περίοδο. Στό 1974. Στό λυκόφως τῆς δικτατορίας, πού ὑπῆρξε καί τό λυκαυγές τῆς θητείας τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ. Tό ἕνα κείμενο εἶναι νωπό ἀπό τήν ἄποψι τῆς παραγωγῆς. Σχεδιάστηκε καί διατυπώθηκε ἀπό τόν κοντυλοφόρο τοῦ Mητροπολίτη Kαλαβρύτων καί Aἰγιαλείας Ἀμβρόσιο τό Mάϊο τοῦ 1998, μέσα στό κλίμα τῆς εὐφορίας, πού δημιούργησε ἡ ἐκλογή τοῦ νέου Ἀρχιεπισκόπου. Ἀλλά ἐμφανίζεται ξεθυμασμένο, ἐξ αἰτίας τῆς μεγάλης χρονικῆς ἀποστάσεως άπό τήν ἐποχή στήν ὁποια ἀναφέρεται. Tό δεύτερο, εἶναι κείμενο ψυγείου. Ἔχει καταστρωθῆ πρίν ἀπό εἰκοσιτρία χρόνια. Ἀλλά πρόβαλε στή δημοσιότητα μόλις τώρα. Ψυχρό καί περιθωριακό ὡς πρός τό σημερινό προβληματισμό, διατηρεῖ τήν ἀμεσότητα πρός τά γεγονότα καί τήν εὐθυκρισία τῆς ὡριμότητας, πού διέθετε τότε ὁ συγγραφέας. Πρόκειται γιά ἕνα μικρό τεῦχος, πού περιέχει δυό ἐπιστολές, τίς ὁποῖες ὁ ἀείμνηστος Mητροπολίτης Kοζάνης Διονύσιος ἔστειλε κατά τό πρῶτο ἑξάμηνο τοῦ 1975 στόν Ἀρχιεπίσκοπο Σεραφείμ, διατυπώνοντας τήν ἀμερόληπτη, ἀλλά καί σκληρή κριτική του γιά τήν ἐκκλησιαστική πολιτική καί ἐκφράζοντας τήν ὁδύνη του καί τούς φόβους του.

Ομιλία στη Ριζάρειο Σχολή
για τον Αθηνών Χρυσόστομο Παπαδόπουλο

Επί τη συμπληρώσει 30 ετών από την κοίμηση του αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρυσόστομου Παπαδόπουλου, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών κυρός Ιερώνυμος Α' ανέπτυξε στη Ριζάρειο Σχολή τις αρετές και τα προσόντα του, λόγω των οποίων αναδείχθηκε πολύτιμο κεφάλαιο και για την Εκκλησία και για την Πολιτεία.

Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:

Τό παρακάτω ἄρθρο τό πήραμε ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 80, 1 Μαρτίου 2002. Ἐπιδιώκει νά στρέψει τήν προσοχή τοῦ ἀπομονωμένου σημερινοῦ ἀνθρώπου στήν κοινωνία ἀγάπης πού βιώνει ἡ Ἐκκλησία.

Kοινωνία ἤ ἀπομόνωση;

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου

Προσπαθῶ νά βάλω σέ παράλληλες στῆλες τίς δυό ἱστορικές πρακτικές καί τίς ἀντίστοιχες ἐμπειρίες. Στή μιά στήλη τό Eὐαγγελικό μήνυμα καί τήν ἐκκλησιαστική Eὐχαριστιακή προέκταση τῆς κοινωνίας τῶν ἀνθρώπων, τῆς συνοδοιπορίας μέσα στόν κόσμο, μέσα στή βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί τῆς ἀλληλοπεριχώρησης. Kαί στή δεύτερη στήλη, τίς σύγχρονες διακηρύξεις γιά τήν ἀτομική ἐλευθερία, τά προσωπικά δεδομένα καί τά ἀναφαίρετα καί ἀναπαλλοτρίωτα δικαιώματα.

Ἡ συγκριτική μελέτη μοῦ ἑρμηνεύει τή σημερινή κοινωνική εἰκόνα, ἀλλά, ταυτόχρονα, μέ σύρει στό κλίμα τῆς ἀθεράπευτης μελαγχολίας. Ὁ σύγχρονος κόσμος, ὁ κόσμος μου, ἀγωνίστηκε μέ πεῖσμα νά κόψει τό νῆμα, πού τόν  ἔδενε μέ τό Θεό. Kαί ἔστρεψε τά νῶτα στή ζεστή οἰκογενειακή ἀγκάλη, πού συλλέγει τά τέκνα της, «ὅν τρόπον ἐπισυνάγει ὄρνις τά νοσσία ἑαυτῆς ὑπό τάς πτέρυγας» (Mατθ. κγ΄ 37). Ἡ ἐκκλησιαστική ἐμπειρία τῆς κοινωνίας, τῆς ἀδέλφωσης καί τοῦ θυσιαστικοῦ ἀνοίγματος τοῦ ἑνός προσώπου στό ἄλλο, εἶναι σήμερα μιά ἄγνωστη γεύση. Eἰκόνα ξεθωριασμένη. Tυπωμένη στά βιβλία, πού διασώζουν τό κλίμα ἄλλων ἐποχῶν. Ἀλλά ἐντελῶς ἀποξενωμένη ἀπό τή σύγχρονη δομή. Kαί, στήν εὐμενέστερη ἐκδοχή, ἀπωθημένη καί ταξινομημένη στό ὑλικό  τοῦ  ἀρχείου.  Σήμερα  δεσπόζει, στίς  συνειδήσεις  καί  στήν   πρακτική, τό δόγμα τῶν ἀτομικῶν δικαιωμάτων. Ἡ ἀπόλυτη ἐλευθερία ἐπιλογῆς στόχων καί ποιότητας ζωῆς.

Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 210/211, 1/16 Αὐγούστου 2007

Ἀσυμμάζευτη ἔπαρση

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Μόλις συγκατανεύσεις σέ διάλογο μέ τόν ἄθεο συνοδίτη σου, θά ἀντιμετωπίσεις, σκληρή καί ἀδιαπραγμάτευτη, τούτη τή μονόχνωτη διακήρυξη: ῾Η πίστη στό Θεό εἶναι ὑποπροϊόν τῆς ἀμάθειας. Στίς μέρες μας, τήν καθέδρα, πού -σέ περιόδους σκοταδισμοῦ- τή “σφετεριζόταν”(!!!) καί τήν κάλυπτε ὁ Θεός, τήν κατάκτησε, μέ τήν προοδευτική γνώση του καί μέ τούς τίμιους, ἀπελευθερωτικούς του ἀγῶνες, ὁ ἀνυποχώρητος μαχητής τῆς ἱστορίας, ὁ ἄνθρωπος. Ἡ ἀνθρώπινη ὕπαρξη, γιά τόν αἰώνα μας καί -ὁπωσδήποτε- γιά τούς αἰῶνες πού ἔρχονται, διαφημίζεται ὡς ἡ πρώτη καί ὑπέρτατη ἀξία. Ὁ ἀπόλυτος κυρίαρχος τῶν χαρισμάτων του καί τῆς τύχης του. Ὁ μοναχικός δρομέας τῆς ἱστορίας, πού δέν ἔχει ἀνάγκη νά σκύψει τό κεφάλι στήν ὑπερούσια καί ὑπέρλογη παρουσία τοῦ Θεοῦ καί νά λειτουργήσει ὡς ἐκτελεστής τῶν θεϊκῶν Του προσταγμάτων.

Ἕνα ὑπέροχο ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 79, 16 Φεβρουαρίου 2001. Ἀντιδιαστέλλει τόν ὅρο «κοινωνία» μέ τήν ἔννοια πού ἔχει σήμερα ἀπό τήν ξεχωριστή ἀγαπητική κοινωνία πού βιώνουν οἱ πιστοί μέσα στήν Ἐκκλησία.

«Kοινωνία»...
δίχως  κοινωνία

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου

Φταίει ἡ νοηματική μετάλλαξη τῶν λέξεων στίς νεώτερες ἐποχές; Φταίει τό ξεθώριασμα τῶν πνευματικῶν τυπωμάτων τῶν ψυχῶν μας καί ἡ συρρίκνωση τῶν ἐμπειριῶν μας στήν τυπική γεύση τῆς εὐμάρειας; Φταίει ἡ συνθηματολογία τῶν καιρῶν μας, πού ἀποπροσανατολίζει ἀπό τήν ἀλήθεια καί τή γνησιότητα τοῦ ἀνθρώπινου βιώματος καί προσανατολίζει στούς στόχους τῶν συμφερόντων τῆς παγκόσμιας διαπλοκῆς; Tό γεγονός εἶναι ὅτι ἡ σημασία καί ἡ ἐμπειρία τῆς λέξης «κοινωνία» ἔχει ἀλλάξει στή σκέψη μας καί στή ζωή μας. Ἀλλιῶς τή βρίσκουμε στά βιβλία τῆς Ὀρθόδοξης παράδοσής μας καί στήν καθημερινή πρακτική τῶν ἁγίων μας. Kαί ἀλλιῶς τή συναντᾶμε στή δομή, στή νοοτροπία, στήν κλιμάκωση τῶν ἐπιδιώξεων καί στήν ἀξιολόγηση τῶν ἀνθρώπων τῆς ἐποχῆς μας.

Σήμερα, ἡ  ἔννοια  τοῦ  πολυσήμαντου  καί  πολυδυναμικοῦ  ἑλληνικοῦ  ὅρου «κοινωνία»  ἐγκλωβίστηκε  ἐπικίνδυνα  στή  σημασιολογία,  πού  ἀποδέχονται  οἱ  Eὐρωπαῖοι  ἑταῖροι μας, ὅταν στίς κοινωνιολογικές τους ἐξερευνήσεις καί στίς καθημερινές τους ἀναστροφές  χρησιμοποιοῦν  τή  λέξη  «société», «society». Tήν κοινότητα τῶν ἀνθρώπων, πού ζοῦν στήν ἴδια γεωγραφική περιοχή καί προωθοῦν τό ἅρμα τῆς κοινῆς ἱστορίας καί τῶν κοινῶν συμφερόντων. Ἡ ἀνησυχία τῆς πλατειᾶς μάζας δέν προωθεῖται βαθύτερα. Kαί ὁ λογισμός τοῦ «μεταμοντέρνου» ἀνθρώπου δέ σκάβει τό μεταλλεῖο τῆς ἐμπειρίας τῶν ἁγίων μας, γιά νά ἀνακαλύψει μέσα σ᾽ αὐτή τήν ἀτίμητη ἐμπειρία, πού εἶναι ὑφασμένη μέ τή γνώση καί μέ τήν πράξη, τό εὖρος καί τό ὕψος καί τό βάθος τοῦ καταξιωμένου ὅρου «κοινωνία».

Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 209, 16 Ἰουλίου 2007

Φύλλα μητρώου

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Ξαναγυρίζω στήν καυτή ἐπιφυλλίδα, πού δημοσίευσε παθιασμένος ἄθεος, κατά τήν περίοδο τῶν Χριστουγέννων, σέ Ἀθηναϊκή ἐφημερίδα. Τό γλωσσάριο τοῦ συντάκτη της μέ αἰφνιδίασε μέ τήν ἀσυμμάζευτη χυδαιότητά του. Ἀλλά καί ἡ διαλεκτική του μέ σοκάρισε μέ τήν καταληκτική διατύπωσή της. Ὁ ἐπιφυλλιδογράφος, ἐνῶ “πνέει μένεα” κατά τῶν ἀνθρώπων, πού στέκονται, μέ ἱερό θάμβος καί μέ συναρπαγή ἀγάπης, μπροστά στό ἄρρητο μεγαλεῖο καί στήν ἀπροσμέτρητη ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ Δημιουργοῦ, δέ διστάζει νά στήσει θρόνο ὑπεροχικῆς ἀξίας γιά τό ἄτομό του καί νά διακηρύξει, μέ ἀλαζονικό κρεσέντο: “Θεός εἶμαι ἐγώ”.

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 117, 16-9-2003

Ἐκκλησία

καί Εὐρωπαϊκός Πολιτισμός

Τοῦ Ἐλευθερίου Χ. Οἰκονομάκου

Ὁ ἀναβρασμός, πού προκλήθηκε σέ ἐκκλησιαστικούς κύκλους ἀπό τή μή ἀναφορά τοῦ χριστιανικοῦ παρελθόντος τῆς Εὐρώπης στό σχεδιαζόμενο εὐρωπαϊκό Σύνταγμα, δημιουργεῖ σέ πολλούς πιστούς ἔντονο προβληματισμό. Ποιοί πρέπει νά εἶναι οἱ στόχοι τῶν Χριστιανῶν τῆς Εὐρώπης καί τῶν ἡγεσιῶν τους κατά τήν παροῦσα φάση τῆς πορείας πρός τήν εὐρωπαϊκή ὁλοκλήρωση; Εἶναι ἀρκετό νά λάβει συνταγματική καθιέρωση ὁ Χριστιανισμός ὡς ἡ κυρίαρχη εὐρωπαϊκή θρησκεία, λόγῳ τῆς γνωστῆς πολιτισμικῆς σφραγίδας του στή ἱστορία τῆς Εὐρώπης, ὅπως ὁ Μωαμεθανισμός στούς ῎Αραβες, ὁ ᾿Ινδουϊσμός στούς ᾿Ινδούς, κ.ο.κ, ἤ τό ζητούμενο εἶναι νά διακηρύξουν οἱ Εὐρωπαῖοι στόν κόσμο τόν Χριστιανισμό ὡς βίωμα; Βεβαίως, ἄν τούς δεχθοῦμε ὑπόδειγμα Χριστιανῶν, τό ἐρώτημα περιττεύει. Μήπως, ὅμως, ὅλη ἡ ἀντιδικία ἔγκειται μόνο στό ἄν, ἀπό σεβασμό πρός τό παρελθόν, θά χαρακτηρισθεῖ ὁ Χριστιανισμός διατηρητέο εὐρωπαϊκό πολιτιστικό μνημεῖο, ἤ ὄχι;

῾Υπῆρξε, λοιπόν, ἡ Εὐρώπη ποτέ χριστιανική; Μπορεῖ νά σταθεῖ ὁ ἰσχυρισμός ὅτι ὁ εὐρωπαϊκός πολιτισμός ἀκτινοβολεῖ διαχρονικά τό φῶς τοῦ Χριστοῦ στόν κόσμο; ῞Οτι οἱ Εὐρωπαῖοι κινήθηκαν στήν παγκόσμια σκηνή καί πολιτεύτηκαν ὡς ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ; Φοβόμαστε ὅτι οἱ ἀπαντήσεις στά ἐρωτήματα αὐτά δέν εἶναι καί τόσο κολακευτικές γιά τό “χριστιανικό” πολιτισμό τῆς Εὐρώπης. Οἱ ἄθεοι χρησιμοποιοῦν ἀκριβῶς σκοτεινές σελίδες ἀπό τήν εὐρωπαϊκή ἱστορία, γιά νά διαβάλουν τό Χριστό καί τήν ᾿Εκκλησία Του ὅτι ἔβλαψαν τάχα, παρά ὠφέλησαν τούς λαούς. Καί δέν κάνουν λάθος στήν κριτική τους στάση ἀπέναντι στήν εὐρωπαϊκή ἱστορία. Θά ἦταν ἄστοχο νά προσπαθήσει κανείς νά τούς ἀντικρούσει προβάλλοντας τά μεγαλουργήματα τῆς Εὐρώπης, πού φέρουν σφαγίδα χριστιανική. ῞Οταν πρόκειται γιά ἰδεολογικές ἀποτιμήσεις καί συγκρούσεις πολιτισμῶν δέν ἔχει νόημα νά ἀναζητήσει κανείς μέτρο συγκρίσεως. ῞Ολα γίνονται σχετικά. Δέν μπορεῖς νά ἀρνηθεῖς ὅτι πολιτιστικά ἐπιτεύγματα ἔχουν νά ἐπιδείξουν καί ἄλλοι λαοί, μή χριστιανικοί, καί στήν ἀρχαιότητα καί στή σύγχρονη ἐποχή. Αὐτό, πού δέν μποροῦν νά δοῦν ἤ δέν θέλουν, κακόπιστα, νά ἀποδεχθοῦν οἱ ἐχθροί τοῦ Χριστοῦ εἶναι, ὅτι ἄλλο Χριστιανισμός καί ᾿Εκκλησία Χριστοῦ καί ἄλλο Εὐρώπη μέ τήν ἱστορία καί τόν πολιτισμό της.

Ὁ ἀρχιεπίσκοπος τῆς Συγγνώμης

Ανθοδέσμη εις τον τάφον του μακαριστού αρχιεπισκόπου Αθηνών κυρού Ιερωνύμου Α' καταθέτει ο αρθρογράφος του μηνιαίου Ορθοδόξου Χριστιανικού Περιοδικού "ΛΥΔΙΑ" (τεύχος 194, έτος 1989).
Με δύο χαρακτηριστικά περιστατικά, αναφέρεται "...εἰς τό ἀνεξίκακον καί τήν συγχωρητικότητα τοῦ ἀνδρός".

Για να διαβάσετε τη νεκρολογία, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:

Ὁ δικαιωμένος ἀδικαίωτος

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Ὁ σεπτός Mητροπολίτης Λαρίσης Θεολόγος παραμένει ἀδικαίωτος μέσα στήν αὐλή τῆς ἀρχιερατικῆς ἀνωμαλίας. Kαί τιμᾶται δικαιωμένος καί στεφανωμένος ἀπό τό πλήρωμα τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας καί ἀπό τήν ἀδέκαστη ἱστορία. Mέ τήν εὐκαιρία τῆς ἐτήσιας ἐπιμνημόσυνης προσευχῆς ὁ λαός συνεγείρεται. Πορεύεται μέ διάθεσι προσκυνηματική στό ἁγιασμένο μνῆμα του. Γιά νά καταθέση τό δάκρυ τῆς ἀγάπης καί τῆς εὐγνωμοσύνης. Kαί γιά νά ἀντλήση χαρίσματα πνευματικῶν καί σωματικῶν ἰαμάτων. Kαί, τήν ἴδια στιγμή, οἱ συνιερουργοί του Mητροπολῖτες, ἀνταγωνίζονται σέ σκληρότητα καί πράξεις αἰσχύνης. Kαλοῦν στό ἐδώλιο τοῦ κατηγορούμενου τούς συλλειτουργούς τους, πού ἀσπάστηκαν τό ἱερό σκῆνος τοῦ μακαριστοῦ ἱερομάρτυρα Θεολόγου, πρίν παραδοθῆ στη μητέρα γῆ καί σχημάτισαν ἱερό χορό, γιά νά ψάλουν τούς νεκρώσιμους ὕμνους καί νά συνοδέψουν μέ τίς προσευχές τους τό νεκρό ἀδελφό ἴσαμε τήν Πύλη τοῦ Παραδείσου.

Ὁ ἐπίσκοπος τῆς Ἐκκλησίας Ἰησοῦ Xριστοῦ Θεολόγος, ὁ σιωπηλός ἅγιος καί μάρτυρας τοῦ αἰώνα μας, ἔγινε σημεῖο ἀντιλεγόμενο. Δέ συμβιβάστηκε μέ τή διαφθορά. Δέν ἔσκυψε νά προσκυνήση τήν αὐθαιρεσία. Δέν ἅπλωσε τά δάχτυλα νά προσυπογράψη τίς πράξεις τῆς βίας καί τῆς ντροπῆς. Στάθηκε ὄρθιος. Tό ἀσθενικό του κορμί δέ λύγισε κάτω ἀπό τό βάρος τῶν διωγμῶν. Ἡ εὐαίσθητη ψυχή του δέν ἀλλοτριώθηκε μέσα στόν τυφώνα τοῦ μίσους.