Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 61

Σχέση ἀδελφωσύνης

«… Ὁ ἄλλος ἄνθρωπος, ὁ ὁποιοσδήποτε ἄλλος ἄνθρωπος, ἀκόμα καί αὐτός, πού μᾶς ἔχει θλίψει καί μᾶς ἔχει πικράνει, εἶναι ἕνα παιδί τοῦ Θεοῦ. Ἴσως ἕνα ἀποστατημένο παιδί τοῦ Θεοῦ. Ἀλλά παιδί, πού ἀνήκει στήν ἴδια οἰκογένεια. Διατηρεῖ τή σχέση τῆς υἱότητας μέ τό πρόσωπο τοῦ Θεοῦ καί τή σχέση τῆς ἀδελφωσύνης μέ τό πρόσωπο τό δικό μας. Ἄν ἀγαπᾶμε εἰλικρινά καί δυναμικά τόν Πατέρα, θά ἀγαπᾶμε καί τό ἐπαναστατημένο καί ἀποστατημένο παιδί Του. Καί δέ θά ἐπιτρέπουμε τά σύννεφα τοῦ μίσους νά εἰσχωροῦν στήν ψυχή μας καί νά τή σκιάζουν καί νά τήν ἀμαυρώνουν.»

Ἄρθρο τοῦ κ. Ἐλευθερίου Οἰκονομάκου στήν «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση» (τεῦχος 122, 1^η Δεκεμβρίου 2003), ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν προβλημάτων Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου και Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας για το δικαιοδοσιακό καθεστώς τῶν Νέων Χωρῶν. Πολύ ἐπίκαιρο σήμερα πού ἡ Ὀρθοδοξία μαστίζεται καί διχάζεται γιά τήν διεκδίκηση ἐπισκοπικῶν ἐξουσιῶν καί παπικῶν πρωτείων σέ πανορθόδοξο ἐπίπεδο.

Τοῦ Ε. Χ. Οἰκονομάκου

Οὐχ οὕτως ἔσται ἐν ὑμῖν...

Ἡ διαμάχη μεταξύ ῾Ελλαδικῆς ᾿Εκκλησίας καί Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, ὅσον ἀφορᾶ τό δικαιοδοσιακό καθεστώς τῶν Μητροπόλεων τῶν λεγόμενων Νέων Χωρῶν, ἀνέδειξε ἕνα μεῖζον πρόβλημα γιά τήν ῾Αγία μας ᾿Ορθόδοξη ᾿Εκκλησία. ῾Η ἀντιδικία ἑστιάζεται στό ποιά ᾿Εκκλησία ἀπό τίς δύο καί σέ τί βαθμό θά ἐξουσιάζει τίς Μητροπόλεις αὐτές, καί τί εἴδους ἐξουσία θά ἀσκεῖ. Δέν ἀφορᾶ, δηλαδή, διαφωνίες ἐπί τοῦ τρόπου καλύψεως τῶν ποιμαντικῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ ἤ τῆς ἱεραποστολῆς, ἐπί θεμάτων, δηλαδή, πού σχετίζονται μέ τή σωτηριώδη πορεία τῆς ᾿Εκκλησίας μέσα στόν κόσμο. Δέν θά μποῦμε σέ λεπτομέρειες καί ἀναλύσεις, τίς ὁποῖες προβάλλουν, ἤ συσκοτίζουν, πρόσωπα περισσότερο ἤ λιγότερο ἐξαρτημένα ἀπό τήν πλευρά, τήν ὁποία στηρίζουν. Οὔτε θά ἀναφερθοῦμε στίς εὐθύνες τῆς Πολιτείας γιά τούς ἐθνικούς κινδύνους, τούς ὁποίους πολλοί φοβοῦνται ὅτι ἡ κρίση αὐτή προδιαγράφει. Μένοντας σέ αὐστηρῶς ἐκκλησιαστικό χῶρο, θά ἐπιχειρήσουμε ἕνα σχολιασμό μιᾶς βαθύτερης, κατά τήν ἄποψή μας, κακοδαιμονίας, πού ταλανίζει τήν ᾿Εκκλησία μας.

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 59

Μίσος καί ἀγάπη

«… Ἡ ἀγάπη εἶναι καθαρό, οὐράνιο ἀπόκτημα. Τό μίσος εἶναι ρύπος. Καί τά δυό δέν μποροῦν νά συνυπάρξουν στό ἴδιο σκεῦος. Ἡ ἀγάπη εἶναι φῶς. Καί τό μίσος σκότος. Καί εἶναι ἀδύνατο νά συνευρεθοῦν στόν ἴδιο χῶρο. Ἡ ἀγάπη ἀποκλείει τό μίσος. Καί τό μίσος καταλύει τήν ἀγάπη.»

Τό μονοπάτι τῆς ὑπέρβασης

Διδαγμένος ἀπό τή φωτισμένη Παράδοση τῆς ᾿Εκκλησίας μας καί ἀπό τίς ἐμπειρίες τῶν Πατέρων μας, προσπαθῶ νά βιώνω μέσα μου τήν ὑπέρβαση. Τήν ἀποδέσμευση τοῦ λογισμοῦ μου καί τῆς καρδιᾶς μου ἀπό τά τυπώματα τοῦ “πεπερασμένου” καί “σχετικοῦ” καί ὑποταγμένου στή φθορά ὑλικοῦ μου περίγυρου. Νά ξεπερνάω τόν “κόσμο”. Νά ἀφήνω πίσω μου τούς συσχετισμούς, πού μοῦ εἰσηγεῖται καί μέ διδάσκει ἡ καθημερινότητα. Τή γέννηση καί τή φθορά. Τή ζωή καί τό θάνατο. Τή νομοτέλεια καί τή σκοπιμότητα. Καί νά προσανατολίζω τό μυστικό δέκτη τῆς ψυχῆς μου στόν “῎Οντα”. Σέ ᾿Εκεῖνον, πού ὑπάρχει προαιώνια. Πού δέν ὑπόκειται στούς νόμους τῆς πλάσης, τῆς μεταβολῆς καί τῆς ἀλλοίωσης. Πού δέν ἀφήνεται στήν ἀνθρώπινη, τήν ἀφελή ἤ τήν ἐπιστημονική διερεύνηση καί δέν προσφέρεται στή “μέτρηση”, στήν περιγραφή καί στήν “κατανόηση”.

Ἡ προσπάθειά μου νά ἀνεβῶ πάνω ἀπό τόν κόσμο μας, πάνω ἀπό τήν ὕλη καί πέρα ἀπό τίς γνώσεις μου, εἶναι μιά κίνηση ἀφαιρετική, ἀλλά καί ἀπαλλακτική. ᾿Αφήνω πίσω μου τίς συναγμένες καί ἀποθηκευμένες εἰκόνες. Τίς παραστάσεις τοῦ ὑλικοῦ σύμπαντος. Τά πολυειδῆ καί ποικιλόμορφα εἴδωλα. Γιά νά προσηλώσω τήν ψυχική μου ὅραση, κάπου, στό βάθος τοῦ πνευματικοῦ ὁρίζοντα. ᾿Εκεῖ, πού διαγράφεται τό μοναδικό Πρόσωπο τοῦ Δημιουργοῦ μου καί Κυριάρχη μου καί Πατέρα μου.

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 57

Τό μίσος

«… Ἐκεῖνος, πού διακρίνει στήν ψυχή του, μᾶς λέει, καί τήν παραμικρή σκιά τοῦ μίσους, κάποιο ἴχνος ἀντιπάθειας καί κάποια αἰχμή ἐχθρότητας πρός τόν ὁποιοδήποτε ἄνθρωπο καί γιά τό ὁποιοδήποτε παράπτωμά του, εἶναι ὁλότελα στερημένος καί ἀποξενωμένος ἀπό τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Δέν Τόν ἀγαπάει καί δέν Τόν λατρεύει. Γιατί ἡ ἀγάπη, πού προσφέρεται στό Θεό, μέ κανένα τρόπο δέν ἀνέχεται καί δέν συνταιριάζεται μέ τό μίσος πρός τόν ἄνθρωπο.»

Ἀπελευθέρωση
ἀπό τά εἰδωλικά σχήματα

Ἡ πίστη μου δέν εἶναι θολός πίνακας. Χάραγμα σουρεαλισμοῦ, πού εἰκονίζει ἀτέρμονη ἀβεβαιότητα καί ψυχικό χάος. Εἶναι συνειδητό ἄνοιγμα στό ὑπερούσιο Πρόσωπο τοῦ Θεοῦ. Στάση τῆς ὕπαρξής μου καί ἐμπειρία κοινωνίας μέ τόν ᾿Απρόσιτο, πού εἶναι ἡ Πηγή τῆς ἀλήθειας καί τῆς ζωῆς.

“Τήν πίστιν ἐτυμολογητέον, τήν περί τό ὄν στάσιν τῆς ψυχῆς ἡμῶν” (Κλήμεντος ᾿Αλεξανδρέως· Στρωματεῖς, ΙV).

Τήν πίστη πρέπει νά τήν ἐτυμολογήσουμε, ὡς τή στάση τῆς ψυχῆς μας ἀπέναντι στό “῎Ον”. ῾Ως τήν ψυχική μας ἀνύψωση πάνω καί ἔξω ἀπό ὅλα τά ὑλικά πράγματα, πού μᾶς περιβάλλουν καί τό βύθισμά μας στόν ἀπέραντο ὠκεανό τῆς θείας παρουσίας.

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 55

Τό ὑπερούσιο φῶς

«… Μόλις ἡ παρουσία τοῦ Θεοῦ κυριαρχήσει στίς καρδιές μας, τά μικρά καί ἀδύναμα φῶτα τῶν «αἰσθητῶν» πραγμάτων, τῶν δημιουργημάτων τῆς θείας Παντοδυναμίας καί τῆς θείας Ἀγάπης, χάνουν τήν κυρίαρχη λάμψη τους. Καί ἀφίνουν νά δεσπόσει τό ὑπερούσιο φῶς τοῦ Δημιουργοῦ. Τό μάτι τῆς ψυχῆς μας δέν ἐντυπωσιάζεται καί δέν ἐλκύεται. Γίνεται ἀναίσθητο πρός ὅλα αὐτά. Γιατί τό ἀπορροφάει τό ἄπειρο φῶς τοῦ Θεοῦ. “Ἀναισθητεῖ πρός πάντα τά ὑπ’ αὐτοῦ γεγονότα, καθάπερ ὀφθαλμός πρός τούς ἀστέρας, τοῦ ἡλίου ἀνατείλαντος”.

Κωνστάντιος Χρόνης
Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως

Παραθέτουμε παρακάτω ένα ολόκληρο κεφάλαιο από το βιβλίο του μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου «Δηλώνω Δημοσιογράφος» (κεφάλαιο 10. «Στόχος ο λευκός γέροντας», σελ. 96-114). Ένα μοναδικό κείμενο πού εξαίρει τήν αγία μορφή της Εκκλησίας μας, τον πράο και μαχητή επίσκοπο, τον μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως Κωνστάντιο.

Φίλοι δημοσιογράφοι, γιατί χτυπήσατε το λευκό κι άκακο γέροντα; Γιατί πετάξατε λάσπη στο χιόνι; Γιατί πληγώσατε κείνον, που, κατά τις φρικτές νύχτες της σκλαβιάς και της οδύνης, έχυνε λάδι και κρασί στις πληγές και μαλάκωνε τον πόνο; Γιατί τα βέλη σας τα αποσύρατε απ’ τους εκμεταλλευτές, απ’ τους πλαστογράφους, απ’ τους τυράννους, απ’ τους μοχλούς της βίας και της βαρβαρότητας και τα καθηλώσατε στο πρόσωπο, που έλαμψε σαν αστέρι παρηγοριάς στις σκοτεινιές των προσωπικών και των εθνικών περιπετειών μας; Στιγματίζω τη συμπεριφορά σας. Εγγράφω την ευθύνη σας. Σαλπίζω την ενοχή σας. Γυρίζω το κουμπί της πληροφόρησης στη μεγαλύτερη έντασή του, για να φωνάξω και να μ’ ακούσει η ελληνική γη. Για να φτάσει ο ήχος της διαμαρτυρίας μου πέρα απ’ τα σύνορα της ελληνικής πατρίδας. Και να κατατεθεί σαν κατηγορητήριο στο δικαστήριο της οικουμενικής συνείδησης. Σαν μαρτυρία γεγονότων, που υποβαθμίζουν το κύρος της δημοσιογραφίας κι αφίνουν ακάλυπτους τους χειριστές των μηχανών της ενημέρωσης.

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Σπουδή Ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1997), σελ. 51

Τό ἄπειρο φῶς

«… Καί ὅταν ἀκοῦμε, ἤ ὅταν μιλᾶμε γιά ἄπειρο φῶς, δέν ἐννοοῦμε τήν ἐκτυφλωτική δύναμη, πού ἀλλοιώνει τήν πραγματικότητα καί ἐμποδίζει τήν ὅραση νά συλλάβει τίς γύρω εἰκόνες. Ἀλλά τή δύναμη ἐκείνη, πού ἀνοίγει τούς εὐρεῖς ὁρίζοντες τοῦ οὐρανοῦ καί ἀποκαλύπτει τά μυστήρια τοῦ Θεοῦ. Αὐτή τή δύναμη, πού, ταυτόχρονα, εἰσχωρεῖ στά βάθη τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης καί φωτίζει τά χάη τῆς ἀλλοτριωμένης καί φθαρμένης καρδιάς.»